Μια νέα μελέτη στο European Journal of Nutrition, που δημοσιεύτηκε ηλεκτρονικά στις 25 Οκτωβρίου 2026, εξέτασε κάτι πολύ καθημερινό: αν το πόσα φρέσκα φρούτα και λαχανικά τρώει μια γυναίκα στην εγκυμοσύνη σχετίζεται με το μέγεθος του μωρού στη γέννηση. Η απάντηση των ερευνητών είναι ένα προσεκτικό «ναι, φαίνεται να σχετίζεται». Οι χυμοί φρούτων πάντως δεν έδειξαν το ίδιο.
Τι μελετήθηκε
Η ομάδα του Πανεπιστημίου Rovira i Virgili (Ρέους, Καταλονία) ανέλυσε δεδομένα από 614 ζεύγη μητέρας-παιδιού. Οι γυναίκες συμμετείχαν στη μελέτη ECLIPSES στην περιοχή της Ταραγόνας. Η διατροφή τους καταγράφηκε με επικυρωμένο ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων, και οι ερευνητές πήραν τον μέσο όρο της πρόσληψης στα τρία τρίμηνα της κύησης.
Στα νεογνά μέτρησαν τρία πράγματα: βάρος, μήκος και περίμετρο κεφαλής στη γέννηση. Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με τα διεθνή πρότυπα INTERGROWTH-21st, τόσο ως συνεχείς τιμές (z-scores) όσο και ως ποσοστό νεογνών κάτω από το 10ο εκατοστημόριο, δηλαδή τα «μικρά για την ηλικία κύησης». Τα στατιστικά μοντέλα διορθώθηκαν για παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
Τα βασικά ευρήματα
Για κάθε επιπλέον 100 γραμμάρια την ημέρα φρέσκων φρούτων και λαχανικών μαζί:
- το z-score του βάρους γέννησης ήταν λίγο υψηλότερο (β = 0,14, διάστημα εμπιστοσύνης 0,01–0,27)
- οι πιθανότητες (odds) για βάρος γέννησης κάτω από το 10ο εκατοστημόριο ήταν χαμηλότερες (OR = 0,62, 0,41–0,96)
- οι πιθανότητες για μήκος γέννησης κάτω από το 10ο εκατοστημόριο ήταν επίσης χαμηλότερες (OR = 0,64, 0,42–0,98)
Χωριστά, τα λαχανικά συνδέθηκαν με λιγότερα νεογνά χαμηλού βάρους για την ηλικία κύησης, και τα φρέσκα φρούτα με λιγότερα νεογνά μικρού μήκους.
Δύο σημεία αξίζουν προσοχή:
- Οι χυμοί φρούτων δεν έδειξαν καμία σημαντική συσχέτιση με κανένα αποτέλεσμα. Αυτό ταιριάζει με τη γενική σύσταση να προτιμάμε το ολόκληρο φρούτο από τον χυμό.
- Καμία διατροφική έκθεση δεν συνδέθηκε με την περίμετρο κεφαλής.
Πώς να διαβάσουμε τη μελέτη
Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, όχι για κλινική δοκιμή. Δείχνει ότι δύο πράγματα εμφανίζονται μαζί, όχι ότι το ένα προκαλεί το άλλο. Οι γυναίκες που τρώνε περισσότερα φρούτα και λαχανικά μπορεί να διαφέρουν και σε άλλα σημεία, όπως το εισόδημα, το κάπνισμα ή η συνολική ποιότητα της διατροφής. Τα μοντέλα διορθώθηκαν για τέτοιους παράγοντες, αλλά δεν μπορούν να τους εξαλείψουν πλήρως.
Άλλοι περιορισμοί:
- Η διατροφή αυτοαναφέρθηκε με ερωτηματολόγιο, που είναι πρακτικό αλλά όχι ακριβές εργαλείο.
- Το δείγμα προέρχεται από μία περιοχή της Ισπανίας, με μεσογειακές διατροφικές συνήθειες. Αυτό μπορεί να κάνει τα ευρήματα πιο σχετικά για την Ελλάδα, αλλά δεν τα γενικεύει αυτόματα.
- Τα διαστήματα εμπιστοσύνης είναι ευρέα και πλησιάζουν το όριο της στατιστικής σημαντικότητας. Το εύρημα είναι ενθαρρυντικό, όχι οριστικό.
- Η ανάλυσή μας βασίζεται στην επίσημη περίληψη και στα στοιχεία της δημοσίευσης. Το πλήρες κείμενο δεν είναι ελεύθερα προσβάσιμο.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από δημόσιους φορείς, το Ταμείο Έρευνας Υγείας (Instituto de Salud Carlos III) με συγχρηματοδότηση της ΕΕ, και οι συγγραφείς δηλώνουν ότι δεν έχουν σύγκρουση συμφερόντων. Σχετικές συσχετίσεις έχουν διερευνηθεί και σε κοόρτεις από άλλες χώρες, όπως η Κορέα και η Ιαπωνία.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η μελέτη δεν φέρνει νέα σύσταση. Στηρίζει όμως όσα ήδη ισχύουν. Ο Εθνικός Διατροφικός Οδηγός για τις Γυναίκες προτείνει στην εγκυμοσύνη 4 μερίδες λαχανικών την ημέρα σε όλα τα τρίμηνα και 3 έως 4 μερίδες φρούτων την ημέρα, ανάλογα με το τρίμηνο. Για αναλυτικό πλάνο ανά τρίμηνο, δείτε τον οδηγό μας για τη διατροφή στην εγκυμοσύνη.
Η ελληνική κουζίνα το διευκολύνει: λαδερά, σαλάτες, χόρτα όπως τα βλίτα και το σπανάκι, και φρούτα εποχής. Σε μια μεσογειακή διατροφή, τα φρούτα και τα λαχανικά είναι η βάση και όχι η εξαίρεση (δείτε τον οδηγό μας για τη μεσογειακή διατροφή). Τα φυλλώδη λαχανικά δίνουν επίσης φολικό οξύ, ενώ τα φρούτα και τα λαχανικά γενικά δίνουν φυτικές ίνες και βιταμίνη C. Όλα αυτά τα θρεπτικά συστατικά έχουν ρόλο στην κύηση.
Στην εγκυμοσύνη χρειάζεται και καλό πλύσιμο των φρέσκων φρούτων και λαχανικών, για ασφάλεια τροφίμων.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού ή διαιτολόγου. Στην εγκυμοσύνη, οποιαδήποτε αλλαγή στη διατροφή ή χρήση συμπληρωμάτων πρέπει να συζητείται με τον γυναικολόγο ή τον διαιτολόγο σας.
